GanNhan.comGắn Nhãn
Tem phụ và hàng nhập khẩu

Bán hàng xách tay: nhãn phụ, nguồn gốc và trách nhiệm của shop nhỏ

Shop nhỏ bán hàng xách tay cần hiểu gì về nhãn phụ, chứng từ nguồn gốc và trách nhiệm với người mua, kèm lộ trình chuyển sang nhập hàng có giấy tờ đầy đủ.

Young shop owner in a narrow Hanoi apartment packing parcels on the floor, imported cosmetic boxes and bubble wrap around her, face turned away, evening lamp light

Hàng mang từ nước ngoài về để bán, dù gọi là xách tay hay order, khi đã đưa ra thị trường thì vẫn là hàng hoá lưu thông và vẫn phải đáp ứng yêu cầu ghi nhãn, trong đó có nhãn phụ tiếng Việt, cùng các quy định về nguồn gốc và chứng từ. Cách gọi "xách tay" mô tả con đường hàng đi, không phải một loại hàng được miễn các nghĩa vụ đó.

Bài này viết cho chủ shop nhỏ đang hoặc định bán hàng ngoại: hiểu khác biệt giữa mang về dùng và mang về bán, xác định mình đứng ở đâu trong chuỗi, nhãn phụ đứng tên ai, nói thế nào với khách cho thật, và nếu muốn bán lâu dài thì chuyển sang nguồn hàng có giấy tờ ra sao. Bài không hướng dẫn cách lách thủ tục hải quan hay thuế; phần đó bạn cần hỏi cơ quan hải quan và người làm dịch vụ khai báo có nghề.

Mang về dùng và mang về bán là hai chuyện khác nhau

Người đi du lịch, đi công tác mang theo vài hộp mỹ phẩm, vài túi bánh trong hành lý để dùng hoặc làm quà là chuyện hành lý cá nhân. Nhóm này nằm trong diện được nghị định về nhãn nêu tên là không thuộc phạm vi điều chỉnh, và cũng có quy định riêng về định mức hành lý khi nhập cảnh. Chuyện thay đổi khi số hàng đó được đăng lên trang bán, có giá, có người đặt, có người giao.

Lúc đó hàng đã trở thành hàng kinh doanh. Người bán là người đưa hàng ra lưu thông, và các câu hỏi lập tức xuất hiện: hàng nhập về bằng con đường nào, ai chịu trách nhiệm về hàng hoá, nhãn tiếng Việt ở đâu. Những câu hỏi này không phụ thuộc vào số lượng ít hay nhiều, mà phụ thuộc vào mục đích bán.

Nhiều shop nhỏ bắt đầu từ việc mua giúp bạn bè vài lần rồi thành nghề lúc nào không hay. Điểm chuyển này nên được nhận ra sớm, vì càng bán lâu, càng nhiều khách, thì rủi ro về nguồn gốc và nhãn càng tích lại. Một lô hàng bị kiểm tra không chỉ là chuyện của lô đó, mà còn kéo theo câu hỏi về toàn bộ hàng đã bán trước đó.

Shop nhỏ thường đứng ở đâu trong chuỗi

Cùng là bán hàng ngoại, mỗi cách lấy hàng đặt shop vào một vị trí khác nhau về chứng từ và nhãn. Bảng dưới mô tả các tình huống phổ biến theo nguyên tắc chung, chi tiết thủ tục từng trường hợp cần hỏi cơ quan có thẩm quyền.

Cách lấy hàngAi thường là đơn vị nhập khẩuNhãn phụ nên ở trạng thái nào khi shop nhận
Mua lại từ nhà nhập khẩu, nhà phân phối trong nướcNhà nhập khẩu đứng tên trên tờ khaiĐã dán đủ trên từng đơn vị bán lẻ; shop kiểm khi nhận
Đặt qua dịch vụ vận chuyển có khai báo nhập khẩuĐơn vị đứng tên trên tờ khai theo thoả thuậnShop và đơn vị đứng tên thống nhất ai làm nhãn phụ, tên trên nhãn khớp tờ khai
Shop tự đứng tên nhập khẩu lô nhỏChính shopShop tự soạn, in, dán nhãn phụ mang tên mình
Nhận hàng từ người mang theo hành lýKhông có tờ khai nhập khẩu kinh doanhKhông có cơ sở để làm nhãn phụ đứng tên nhập khẩu; đây là vùng rủi ro cao nhất

Dòng cuối là tình huống nhiều shop gặp nhất và cũng là chỗ khó làm đúng nhất. Nhãn phụ đòi hỏi tên đơn vị nhập khẩu thật, mà hàng đi theo hành lý thì không có đơn vị nhập khẩu kinh doanh. Tự in tên mình lên tem như một nhà nhập khẩu không biến lô hàng thành hàng nhập khẩu hợp lệ.

Nhãn phụ trên hàng xách tay: những điểm hay bị làm sai

Tem chỉ ghi tên shop. Nhiều shop dán tem có tên shop, đường dẫn trang bán và lời cảm ơn, rồi coi đó là nhãn phụ. Tấm tem này thiếu gần hết nội dung bắt buộc và không thay được nhãn phụ.

Ghi tên mình là đơn vị nhập khẩu khi không có chứng từ. Đây là ghi thông tin không đúng sự thật trên nhãn. Nếu muốn đứng tên, shop phải thật sự là đơn vị nhập khẩu của lô hàng với chứng từ tương ứng.

Dịch thành phần theo trang bán của người khác. Thông tin trên các trang bán khác có thể đã sai từ trước, hoặc là của phiên bản sản phẩm khác. Nhãn phụ phải dịch từ chính nhãn gốc của sản phẩm trong tay.

Che hoặc cạo phần nhãn gốc. Có shop che phần thông tin cho biết sản phẩm dành cho thị trường khác. Che nhãn gốc là trái nguyên tắc của nhãn phụ, và nếu phần bị che liên quan tới xuất xứ hay đối tượng sử dụng thì đó là đánh lừa người mua.

Ghi "chính hãng" thay cho thông tin. Cụm "chính hãng" không phải nội dung bắt buộc, lại dễ thành lời cam kết không chứng minh được. Thông tin nguồn gốc cụ thể có giá trị hơn mọi tính từ.

Nói thật với khách trong mô tả và khi tư vấn

Người mua hàng ngoại qua shop nhỏ thường quan tâm ba điều: hàng thật hay giả, hạn dùng còn bao lâu, có đổi trả, bảo hành được không. Mô tả sản phẩm tốt trả lời thẳng ba điều đó bằng thông tin kiểm được: hàng nhập qua kênh nào, ai chịu trách nhiệm, hạn dùng của lô đang bán theo tháng năm, chính sách đổi trả của shop.

Với đồ điện, đồ công nghệ, bảo hành là chỗ hay gây tranh cãi. Hàng mua ở nước ngoài có thể không được hãng bảo hành tại Việt Nam, và người mua cần biết điều đó trước khi trả tiền. Nói rõ "bảo hành do shop thực hiện trong bao lâu, gồm những gì" thật hơn nhiều so với để khách tự hiểu "bảo hành chính hãng".

Với mỹ phẩm và thực phẩm, nói thật còn gồm cả việc không nhắc lại công dụng chưa được phép, không đưa ra lời khuyên kiểu chuyên môn y tế. Một shop nói đúng điều mình biết và nói rõ điều mình không biết thường giữ khách lâu hơn shop hứa hẹn quá lời.

Kiểm hàng khi nhận từ nhà cung cấp trong nước

Mở ngẫu nhiên, không chỉ xem thùng ngoài. Tem dán trên thùng carton chỉ phục vụ vận chuyển. Mở vài thùng ở các vị trí khác nhau, lấy ra từng đơn vị bán lẻ để xem có nhãn phụ hay không.

So nhãn phụ với nhãn gốc. Đọc nhanh tên hàng, định lượng, xuất xứ trên nhãn phụ và đối chiếu với nhãn gốc ngay trên sản phẩm. Lệch một trong ba dòng này là dấu hiệu nhãn phụ in nhầm mã hoặc làm ẩu.

Xem tên đơn vị nhập khẩu có khớp hoá đơn không. Tên trên nhãn phụ và tên trên hoá đơn bán hàng không nhất thiết trùng, vì có thể qua nhà phân phối trung gian. Nhưng bạn nên biết chuỗi đó gồm những ai và giữ giấy tờ chứng minh.

Kiểm hạn dùng còn lại. Shop online thường bán chậm hơn siêu thị, nên hạn dùng còn lại khi nhận hàng quan trọng hơn. Ghi hạn của lô vào bảng theo dõi ngay khi nhận.

Từ chối khi thiếu nhãn. Hàng không có nhãn phụ thì trả lại hoặc yêu cầu bổ sung trước khi nhận. Nhận về rồi mới tính sẽ đặt shop vào thế phải tự xoay xở với tên của người khác.

Những nhóm hàng rủi ro cao với shop nhỏ

Không phải mọi mặt hàng ngoại đều có mức rủi ro như nhau. Các nhóm dưới đây có quy định chuyên ngành riêng hoặc ảnh hưởng trực tiếp tới sức khoẻ, an toàn, shop nhỏ nên thận trọng nhất:

  • Thực phẩm, nhất là thực phẩm cho trẻ nhỏ và sản phẩm dinh dưỡng đặc biệt: có yêu cầu an toàn thực phẩm và thủ tục riêng.
  • Mỹ phẩm: có thủ tục riêng trước khi lưu thông, nhãn có yêu cầu riêng về số lô và cảnh báo.
  • Đồ chơi trẻ em: liên quan tới yêu cầu an toàn và cảnh báo theo độ tuổi.
  • Đồ điện, thiết bị có pin, sạc: liên quan an toàn cháy nổ và có thể thuộc diện quản lý chất lượng riêng.
  • Thuốc, thiết bị y tế, rượu, thuốc lá: có quy định riêng chặt chẽ, không phải mặt hàng dành cho mô hình xách tay.

Với các nhóm này, câu hỏi đầu tiên không phải là in nhãn phụ thế nào, mà là shop có đủ điều kiện để kinh doanh mặt hàng đó hay chưa. Câu trả lời nằm ở cơ quan quản lý chuyên ngành tại địa phương, không nằm ở các nhóm mạng chia sẻ kinh nghiệm.

Lộ trình chuyển sang nguồn hàng có giấy tờ

Nếu bạn muốn biến việc bán hàng ngoại thành công việc lâu dài, lộ trình dưới đây giúp chuyển dần mà không phải dừng bán đột ngột. Ví dụ giả định: shop Nhà Mơ bán bánh kẹo Nhật ở phường Lê Chân, thành phố Hải Phòng.

  1. Liệt kê toàn bộ mã hàng đang bán, đánh dấu mã nào đang lấy từ nguồn không có chứng từ nhập khẩu.
  2. Với từng mã, tìm xem trong nước đã có nhà nhập khẩu, nhà phân phối chính thức chưa; nếu có, chuyển sang mua lại từ họ và yêu cầu hàng đã dán nhãn phụ.
  3. Với mã chưa ai nhập, cân nhắc nhập lô nhỏ qua đơn vị nhận uỷ thác hoặc tự đứng tên; hỏi kỹ thủ tục chuyên ngành của nhóm hàng trước khi đặt.
  4. Dừng nhận hàng đi theo hành lý để bán; bán hết số còn lại với thông tin trung thực cho khách hoặc không bán nhóm có rủi ro cao.
  5. Lập hồ sơ cho từng mã: chứng từ, ảnh nhãn gốc, bản dịch, nhãn phụ đã duyệt.
  6. Cập nhật mô tả trên trang bán để khách thấy rõ nguồn hàng và nhãn tiếng Việt.

Lộ trình này làm biên lợi nhuận mỗi đơn mỏng hơn lúc đầu, đó là sự thật nên nói thẳng. Đổi lại, shop có thể nhận đơn từ cửa hàng, quán cà phê, công ty đặt quà, những khách hàng cần hoá đơn và giấy tờ mà mô hình xách tay không phục vụ được.

Câu hỏi thường gặp

Bán vài món hàng xách tay cho người quen có cần nhãn phụ không?

Khi hàng được bán, nghĩa là đã có giao dịch kinh doanh, nghĩa vụ ghi nhãn không phụ thuộc người mua là người quen hay người lạ. Trường hợp mua hộ không lấy lãi và không kinh doanh là tình huống khác, nhưng ranh giới cụ thể nên hỏi cơ quan quản lý.

Shop không phải nhà nhập khẩu thì có được tự dán nhãn phụ không?

Shop có thể là người thực hiện việc dán, nhưng tên đơn vị nhập khẩu trên nhãn phải là đơn vị thật sự nhập khẩu lô hàng và nên có sự đồng ý của họ. Shop không được tự ghi tên mình hoặc tên người khác làm nhà nhập khẩu khi không đúng sự thật.

Khách hỏi hàng có hoá đơn không thì nên trả lời thế nào?

Trả lời đúng tình trạng thực tế của shop. Nếu shop xuất được hoá đơn thì nói rõ loại chứng từ. Nếu không, nói thẳng để khách tự quyết định. Hứa có rồi không đưa được là nguyên nhân phổ biến của khiếu nại và đánh giá xấu.

Mua hàng từ nhà phân phối trong nước rồi bán lại thì shop còn trách nhiệm gì về nhãn?

Shop phải bảo đảm hàng mình bán có nhãn đúng, không bán hàng đã hết hạn và không làm hỏng, che nhãn. Khi nhận hàng, nên kiểm nhãn phụ trên từng đơn vị bán lẻ và lưu hoá đơn mua hàng để chứng minh nguồn gốc khi cần.

Có nên ghi "hàng xách tay" trong mô tả sản phẩm không?

Nếu đó là sự thật về nguồn hàng thì không nên giấu. Tuy vậy, ghi rõ "xách tay" không làm hàng hoá được miễn các yêu cầu về nhãn và nguồn gốc. Thông tin trung thực giúp khách cân nhắc, còn nghĩa vụ của người bán vẫn giữ nguyên.

Muốn chuyển sang nhập chính ngạch thì nên hỏi ai đầu tiên?

Bắt đầu bằng cơ quan hải quan nơi dự kiến làm thủ tục và cơ quan quản lý chuyên ngành của nhóm hàng. Người làm dịch vụ khai báo hải quan có nghề cũng có thể giúp ước lượng thủ tục, nhưng nên kiểm lại thông tin với cơ quan chính thức.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138