GanNhan.comGắn Nhãn
Tem phụ và hàng nhập khẩu

Nhãn phụ tiếng Việt cho hàng nhập khẩu: khi nào bắt buộc và ai phải dán

Hàng nhập khẩu cần nhãn phụ tiếng Việt khi nào, ai chịu trách nhiệm dán, dán trước hay sau thông quan và cần lưu hồ sơ gì cho cơ sở kinh doanh nhỏ.

Small import shop storeroom in Ho Chi Minh City, two workers at a long table pressing small blank white stickers onto foreign snack boxes, overhead angle, cool fluorescent light

Hàng nhập khẩu đưa ra bán ở Việt Nam mà nhãn gốc chưa có, hoặc chưa có đủ, các nội dung bắt buộc bằng tiếng Việt thì phải có nhãn phụ tiếng Việt, và nhãn gốc phải được giữ nguyên. Đây là nguyên tắc của Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hoá, được Nghị định 111/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung. Người chịu trách nhiệm là tổ chức, cá nhân đưa hàng đó ra lưu thông, thường là đơn vị nhập khẩu, chứ không phải nhà sản xuất ở nước ngoài.

Bài này dành cho chủ cửa hàng nhập lô nhỏ, shop online bán đồ ngoại, đại lý nhận hàng từ nhà nhập khẩu và người mới tập nhập hàng. Bạn sẽ nắm được nhãn phụ là gì, trường hợp nào bắt buộc, ai chịu trách nhiệm ở từng mắt xích, dán vào thời điểm nào và nên lưu giữ những gì để khi có người hỏi thì trả lời được ngay.

Nhãn phụ là gì và khác nhãn gốc ở chỗ nào

Nhãn gốc là nhãn do nhà sản xuất in hoặc gắn lên hàng ngay từ đầu, thường bằng ngôn ngữ của nước sản xuất hoặc tiếng Anh. Nhãn phụ là phần nhãn được thêm vào sau, thể hiện bằng tiếng Việt những nội dung bắt buộc dịch từ nhãn gốc, cộng với những nội dung bắt buộc mà pháp luật Việt Nam yêu cầu nhưng nhãn gốc còn thiếu, chẳng hạn tên và địa chỉ đơn vị nhập khẩu.

Hai điểm cần nhớ ngay từ đầu. Thứ nhất, nhãn phụ bổ sung cho nhãn gốc chứ không thay thế nó: nhãn gốc vẫn phải còn nguyên trên hàng, không được bóc, không được che phần nội dung bắt buộc. Thứ hai, nội dung tiếng Việt phải tương ứng với nhãn gốc. Nhãn gốc ghi khối lượng 250 g thì nhãn phụ không được ghi 300 g; nhãn gốc không nói gì về công dụng thì nhãn phụ không được tự thêm công dụng.

Trong giao dịch hằng ngày, người ta gọi nhãn phụ bằng nhiều tên: tem phụ, tem tiếng Việt, tem dịch, sticker phụ. Tên gọi không quan trọng, quan trọng là tấm tem đó có làm đúng hai việc trên hay không. Một tấm tem chỉ ghi tên shop và số đơn hàng, dù dán ngay ngắn, vẫn không phải là nhãn phụ theo nghĩa của nghị định.

Khi nào hàng nhập khẩu bắt buộc có nhãn phụ

Nhãn gốc hoàn toàn bằng tiếng nước ngoài. Đây là trường hợp phổ biến nhất: bánh kẹo, mỹ phẩm, đồ gia dụng, đồ chơi nhập về với bao bì in tiếng Anh, tiếng Hàn, tiếng Nhật, tiếng Trung. Muốn bán cho người tiêu dùng trong nước thì phải có nhãn phụ.

Nhãn gốc có tiếng Việt nhưng chưa đủ. Nhiều nhà sản xuất in sẵn vài dòng tiếng Việt vì biết hàng sẽ sang Việt Nam, nhưng thường thiếu tên, địa chỉ đơn vị nhập khẩu hoặc thiếu hướng dẫn bảo quản. Phần còn thiếu vẫn phải bổ sung bằng nhãn phụ.

Hàng chuyển từ đối tượng không phải ghi nhãn sang hàng bán. Hàng mẫu, hàng trưng bày, quà biếu khi chuyển thành hàng bán ra thị trường thì phải đáp ứng yêu cầu nhãn như hàng thông thường. Ranh giới này được bàn riêng trong bài về hàng mẫu và quà biếu.

Hàng bán qua kênh trực tuyến. Bán trên sàn, trên mạng xã hội hay trang riêng vẫn là đưa hàng ra lưu thông. Người mua nhận gói hàng tại nhà vẫn phải thấy nhãn tiếng Việt trên sản phẩm, không thể thay bằng phần mô tả trên trang bán.

Trường hợp không áp dụng. Nghị định có liệt kê một số nhóm không thuộc phạm vi ghi nhãn, ví dụ hàng tạm nhập để tái xuất, hàng quá cảnh, hành lý cá nhân. Danh sách cụ thể và điều kiện đi kèm cần đối chiếu điều khoản phạm vi điều chỉnh trong văn bản gốc, không suy đoán theo lời truyền miệng.

Ai chịu trách nhiệm dán nhãn phụ ở từng mắt xích

Trách nhiệm ghi nhãn gắn với người đưa hàng ra lưu thông và người chịu trách nhiệm về hàng hoá. Trong chuỗi nhập khẩu nhỏ, vai trò có thể chồng lên nhau, bảng dưới giúp bạn xác định mình đang đứng ở đâu.

Vị trí của bạnViệc nên làm với nhãn phụĐiều cần tránh
Tự đứng tên nhập khẩu, tự bán lẻSoạn, in, dán nhãn phụ ghi tên và địa chỉ của chính mình là đơn vị nhập khẩuGiao việc dán cho cộng tác viên mà không kiểm lại
Nhập qua đơn vị nhận uỷ thácThống nhất bằng văn bản ai đứng tên trên nhãn phụ và ai dán, khớp với tờ khaiGhi tên mình là nhà nhập khẩu khi tờ khai đứng tên đơn vị khác
Đại lý, cửa hàng mua lại từ nhà nhập khẩuChỉ nhận hàng đã có nhãn phụ đầy đủ; kiểm mẫu ngay khi nhận lôTự in nhãn phụ mang tên nhà nhập khẩu khi chưa được đồng ý
Shop online nhận hàng từ nhiều nguồnLưu chứng từ nguồn gốc từng lô, chỉ đăng bán hàng có nhãn phụBán hàng không rõ ai nhập, chỉ dựa vào lời người giao
Cơ sở đóng gói lại hàng nhậpLàm nhãn mới theo đúng yêu cầu, ghi rõ đơn vị đóng góiGhi "sản xuất tại Việt Nam" chỉ vì đóng gói trong nước

Nguyên tắc chung là tên trên nhãn phụ phải là tổ chức, cá nhân thật sự chịu trách nhiệm về lô hàng và có chứng từ khớp. Khi một cửa hàng bán lẻ phát hiện hàng không có nhãn phụ, cách đúng là trả lại hoặc yêu cầu nhà cung cấp bổ sung, không tự đứng ra làm thay bằng tên của người khác.

Dán trước khi thông quan hay trước khi đưa ra bán

Nghị định 111/2021/NĐ-CP phân biệt hai thời điểm. Khi làm thủ tục thông quan, nhãn gốc của hàng phải thể hiện một số nội dung tối thiểu, gồm tên hàng hoá, xuất xứ hàng hoá và tên hoặc tên viết tắt của tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc chịu trách nhiệm về hàng hoá ở nước ngoài. Nhãn phụ tiếng Việt thì được ghi sau khi thông quan, nhưng phải xong trước khi hàng được đưa ra lưu thông.

Trên thực tế, điều này cho phép đơn vị nhập khẩu đưa hàng về kho, kiểm số lượng, rồi mới dán nhãn phụ. Kẽ hở hay gặp nằm ở khoảng giữa: hàng đã về kho nhưng chưa dán xong thì có đơn khách, nhân viên gửi đi luôn. Với cơ sở nhỏ, cách an toàn là chia kho thành hai khu rõ ràng, khu "chưa dán nhãn phụ" và khu "sẵn sàng bán", và quy định chỉ hàng ở khu thứ hai mới được nhặt đơn.

Nếu nhãn gốc khi về đến cửa khẩu còn thiếu một trong các nội dung tối thiểu nói trên, hàng có thể gặp vướng ngay ở khâu thông quan chứ chưa nói tới khâu bán. Vì vậy trước khi đặt hàng, nên yêu cầu nhà cung cấp gửi ảnh chụp đủ các mặt bao bì để kiểm. Cách xác định xuất xứ khi nhãn gốc không ghi được bàn trong bài riêng về ghi xuất xứ.

Bốn hiểu lầm thường gặp ở người mới nhập hàng

"Nhãn gốc có tiếng Anh là đủ, người mua đọc được." Không đủ. Yêu cầu là nội dung bắt buộc bằng tiếng Việt, khả năng đọc tiếng Anh của khách hàng không làm thay đổi nghĩa vụ này.

"Lô ít, vài chục hộp, không ai kiểm." Số lượng không phải tiêu chí miễn trừ. Lô nhỏ thậm chí dễ làm đúng hơn vì có thể dán tay từng hộp trong một buổi.

"Nhà cung cấp nói đã dán rồi nên mình hết trách nhiệm." Người bán lẻ vẫn phải bảo đảm hàng mình bán có nhãn đúng. Nên mở ngẫu nhiên vài thùng khi nhận để kiểm nhãn phụ có đúng nội dung, có dán đủ từng đơn vị bán lẻ hay chỉ dán ngoài thùng.

"Dán đè lên nhãn gốc cho gọn, khách dễ đọc." Nhãn phụ không được che khuất nội dung bắt buộc của nhãn gốc. Che nhãn gốc còn làm mất khả năng đối chiếu, và nếu phần bị che là xuất xứ thì rủi ro lớn hơn nhiều so với chuyện thẩm mỹ.

Quy trình làm nhãn phụ cho một lô hàng

Quy trình dưới đây đủ cho một cơ sở nhập vài chục mã hàng mỗi năm. Ví dụ giả định: cửa hàng Bếp Nhà Lam ở phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh, nhập 40 thùng bánh quy và mứt từ châu Âu.

  1. Chụp đủ các mặt bao bì của từng mã hàng khi nhận mẫu hoặc trước khi đặt, lưu theo mã hàng.
  2. Liệt kê nội dung bắt buộc áp dụng cho nhóm hàng đó, đối chiếu phụ lục của Nghị định 43/2017/NĐ-CP đã được sửa đổi.
  3. Dịch từng nội dung từ nhãn gốc sang tiếng Việt, đánh dấu những nội dung nhãn gốc không có để bổ sung từ hồ sơ của nhà sản xuất.
  4. Cho một người thứ hai soát bản dịch với nhãn gốc, nhất là định lượng, ngày tháng, thành phần và cảnh báo.
  5. Dàn trang nhãn phụ, in thử một tờ, dán thử lên một sản phẩm thật để kiểm có che nhãn gốc hay không.
  6. In đủ số lượng, dán ở khu "chưa dán nhãn phụ", kiểm ngẫu nhiên rồi mới chuyển sang khu "sẵn sàng bán".
  7. Lưu một sản phẩm đã dán làm mẫu đối chiếu cùng tệp thiết kế, ghi ngày in và số lượng in.

Bước 4 hay bị bỏ qua nhất vì người soạn tin bản dịch của mình. Một chữ "g" thành "kg", hay ngày tháng đảo thứ tự, đều là lỗi khiến cả lô phải dán lại.

Hồ sơ nên lưu cùng nhãn phụ

Nhãn phụ chỉ có giá trị khi nó khớp với hồ sơ của lô hàng. Một tập hồ sơ gọn cho mỗi mã hàng nên có:

  • Ảnh chụp đủ các mặt nhãn gốc, rõ chữ, đặt tên tệp theo mã hàng.
  • Bản dịch đối chiếu từng dòng: cột nhãn gốc, cột tiếng Việt, cột ghi chú nguồn của nội dung bổ sung.
  • Tệp thiết kế nhãn phụ có ghi ngày và số phiên bản; mỗi lần sửa nội dung là một phiên bản mới.
  • Chứng từ của lô hàng như tờ khai, hoá đơn, hợp đồng mua bán; với nhóm hàng có thủ tục chuyên ngành thì kèm giấy tờ theo quy định chuyên ngành hiện hành.
  • Ghi chép ngày dán, số lượng dán, người dán và người kiểm.
  • Một sản phẩm mẫu đã dán nhãn phụ, cất riêng tới khi lô hàng bán hết.

Tập hồ sơ này có ích không chỉ khi có đoàn kiểm tra. Khi khách hỏi về thành phần, khi nhà cung cấp đổi bao bì, hay khi bạn nhập lại cùng mã hàng sau sáu tháng, mọi thứ cần thiết đã nằm sẵn một chỗ.

Câu hỏi thường gặp

Nhãn phụ có cần dán cho từng hộp hay chỉ dán ngoài thùng?

Nhãn phụ phải gắn trên hàng hoá hoặc bao bì thương phẩm của hàng, tức là đơn vị mà người tiêu dùng cầm lên mua. Nếu bạn bán lẻ từng hộp thì từng hộp phải có. Dán ngoài thùng carton chỉ phục vụ kho và vận chuyển.

Nhãn phụ có bắt buộc phải in màu, đúng kích thước nào không?

Nghị định không quy định màu hay kích thước cố định cho nhãn phụ. Yêu cầu là nội dung rõ ràng, đọc được bằng mắt thường, không che nhãn gốc. Chữ nhỏ quá mức khó đọc vẫn có thể bị coi là không đạt, nên ưu tiên cỡ chữ dễ đọc.

Có thể ghi nhãn phụ bằng mã QR dẫn tới trang tiếng Việt không?

Mã QR có thể là thông tin bổ sung, nhưng không nên dùng để thay phần nội dung bắt buộc in trực tiếp. Việc thể hiện một số nội dung bằng phương thức điện tử chỉ áp dụng trong phạm vi văn bản cho phép, bạn cần đối chiếu Nghị định 111/2021/NĐ-CP trước khi làm.

Hàng nhập về để dùng trong quán, không bán lẻ, có cần nhãn phụ không?

Nguyên liệu nhập về để chế biến trong quán và không bán nguyên bao bì cho khách thì tình huống khác với hàng bán lẻ. Tuy vậy, nhóm thực phẩm còn chịu quy định an toàn thực phẩm riêng, bạn nên hỏi cơ quan quản lý tại địa phương để biết nghĩa vụ cụ thể.

Nhãn phụ có được ghi thêm tên cửa hàng bán lẻ không?

Được, miễn là không gây nhầm lẫn với đơn vị nhập khẩu hay đơn vị chịu trách nhiệm về hàng hoá. Nên đặt tên cửa hàng ở vị trí riêng, ghi rõ là nơi phân phối, tách khỏi dòng đơn vị nhập khẩu để người đọc không hiểu sai.

Nhà cung cấp nước ngoài có thể in sẵn nhãn tiếng Việt thay cho nhãn phụ không?

Có thể, và đây thường là cách đẹp nhất nếu số lượng đủ lớn. Khi đó bạn vẫn phải gửi họ nội dung chính xác, kiểm bản in thử, và bảo đảm phần thông tin đơn vị nhập khẩu ở Việt Nam đúng với chứng từ lô hàng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138