GanNhan.comGắn Nhãn
Nhãn phải ghi những gì

Nhãn hàng hoá là gì: hiểu đúng khái niệm trước khi tự làm tem cho sản phẩm

Nhãn hàng hoá là gì theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP, khác gì tem bảo hành, mã vạch, nhãn gốc và nhãn phụ, và vì sao cơ sở nhỏ cần hiểu đúng trước khi in tem.

Woman in a home kitchen workshop in Vietnam pressing a blank round sticker onto a glass jar lid, overhead view, rows of sealed jars on a wooden table, soft morning light

Nhãn hàng hoá là phần chữ, hình và dấu hiệu gắn chắc trên sản phẩm hoặc trên bao bì của nó để cho người mua biết những thông tin cần thiết, chủ yếu về món hàng đó. Nghe thì đơn giản, nhưng rất nhiều cơ sở nhỏ làm tem theo cảm tính: in thật đẹp tên sản phẩm và câu khẩu hiệu, còn những dòng mà quy định bắt buộc thì thiếu hoặc nằm ở chỗ không ai thấy. Lỗi bắt đầu từ chỗ chưa hiểu nhãn là gì và nhãn khác gì với những thứ khác dán trên bao bì.

Bài này giải từng vế của khái niệm nhãn hàng hoá theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hoá (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 111/2021/NĐ-CP), phân biệt nhãn gốc, nhãn phụ, bao bì thương phẩm, và chỉ ra những thứ trông giống nhãn nhưng không thay thế được nhãn. Hiểu đúng phần nền này thì những bài sau về nội dung bắt buộc, ngôn ngữ, xuất xứ mới có chỗ bám.

Đọc từng vế của khái niệm nhãn hàng hoá

Nghị định 43/2017/NĐ-CP mô tả nhãn hàng hoá là bản viết, bản in, bản vẽ, bản chụp của chữ, hình vẽ, hình ảnh, dấu hiệu được in chìm, in nổi, in trực tiếp hoặc dán, đính, cài chắc chắn trên hàng hoá hoặc bao bì, để thể hiện các thông tin cần thiết, chủ yếu về hàng hoá đó. Câu này có ba vế, và mỗi vế trả lời một thắc mắc hay gặp của người làm hàng nhỏ.

Vế thứ nhất nói về hình thức: nhãn không nhất thiết là miếng decal. Chữ in thẳng lên túi giấy, chữ dập nổi trên nắp thiếc, chữ khắc laser trên thớt gỗ, tờ giấy khâu vào đường may của chiếc khăn, tất cả đều có thể là nhãn. Vế thứ hai nói về độ gắn chắc: nhãn phải đi theo sản phẩm suốt quá trình bán, nên một tờ giấy kẹp lỏng trong túi, rơi ra lúc vận chuyển, khó được coi là nhãn đạt yêu cầu. Vế thứ ba nói về nội dung: thông tin cần thiết, chủ yếu, tức những gì người mua cần để nhận biết, chọn, dùng và bảo quản sản phẩm, chứ không phải lời quảng cáo.

Từ ba vế đó rút ra một cách tự kiểm rất thực tế: cầm sản phẩm lên, giả sử người bán vắng mặt, người mua chỉ có trong tay món hàng thì họ có biết đây là cái gì, ai chịu trách nhiệm, làm ở đâu, dùng thế nào, còn hạn tới bao giờ hay không. Nếu câu trả lời phụ thuộc vào lời giải thích của người bán hay bài đăng trên mạng xã hội, nhãn đang thiếu.

Nhãn gốc, nhãn phụ và tài liệu kèm theo khác nhau thế nào

Ba khái niệm này hay bị dùng lẫn. Bảng dưới tóm theo cách hiểu thông dụng của nghị định; khi có trường hợp cụ thể, bạn đối chiếu lại câu chữ trong văn bản gốc.

Khái niệmLà gìAi thường gặp
Nhãn gốcNhãn thể hiện lần đầu, do tổ chức, cá nhân sản xuất gắn trên hàng hoá hoặc bao bì thương phẩmMọi cơ sở tự làm hàng: tem trên hũ mứt, chữ in trên túi gạo, tem may trên áo
Nhãn phụNhãn thể hiện những nội dung bắt buộc được dịch từ nhãn gốc sang tiếng Việt và bổ sung nội dung bắt buộc còn thiếuNgười nhập khẩu, người bán lại hàng nước ngoài
Tài liệu kèm theoTờ hướng dẫn, phiếu bảo hành, sổ tay đi cùng sản phẩm, chứa phần nội dung không đủ chỗ ghi trên nhãnĐồ điện nhỏ, đồ dùng có cách lắp ráp, sản phẩm có nhãn rất nhỏ

Điểm cần nhớ: nhãn phụ không thay cho nhãn gốc mà đi cùng nhãn gốc, và không được che những nội dung bắt buộc của nhãn gốc. Còn tài liệu kèm theo chỉ là chỗ chứa phần nội dung còn lại; khi dùng nó, trên nhãn phải chỉ ra nội dung đó nằm ở đâu. Chi tiết cách làm nhãn phụ cho hàng nhập khẩu có ở danh mục tem phụ của trang.

Bao bì thương phẩm: nhãn phải nằm trên lớp nào

Nghị định phân biệt bao bì thương phẩm, gồm bao bì trực tiếp chứa đựng hàng hoá và bao bì ngoài chứa một hoặc nhiều đơn vị có bao bì trực tiếp. Với cơ sở nhỏ, ví dụ dễ hình dung là hộp quà gồm sáu hũ mứt: hũ thuỷ tinh là bao bì trực tiếp, chiếc hộp giấy là bao bì ngoài. Thùng carton chỉ dùng để chuyển hàng từ xưởng ra kho, không đến tay người mua, thường không được coi là bao bì thương phẩm.

Hệ quả thực tế nằm ở câu hỏi bán theo đơn vị nào. Nếu từng hũ có thể được bán lẻ, từng hũ cần nhãn đủ nội dung. Nếu chỉ bán nguyên hộp và hộp không mở ra ở quầy, nhãn trên hộp là chỗ người mua nhìn thấy đầu tiên, nhưng từng hũ bên trong vẫn nên có tối thiểu tên sản phẩm, hạn dùng và tên cơ sở, vì sau khi mở hộp, người dùng cầm từng hũ chứ không cầm chiếc hộp. Nhiều cơ sở làm quà Tết dính lỗi ở đây: hộp in rất đẹp, hũ bên trong trơn trụi, khách tách hũ ra biếu tiếp thì không còn ai biết hạn dùng.

Nguyên tắc chung là nhãn phải nằm ở vị trí mà khi quan sát có thể nhận biết dễ dàng, đầy đủ nội dung, không phải tháo rời các chi tiết của sản phẩm. Dán nhãn dưới đáy chai vẫn có thể chấp nhận nếu đáy đủ rộng và chữ đọc được, nhưng dán bên trong nắp gập hay dưới lớp màng co dày thì người mua không đọc được trước khi mua.

Những thứ trông giống nhãn nhưng không thay được nhãn

Trên một sản phẩm nhỏ thường có nhiều miếng dán. Mỗi miếng có việc riêng; gộp chung lại rồi tưởng là đã đủ nhãn là lỗi rất phổ biến.

Thứ dán trên bao bìViệc nó làmCó thay nhãn được không
Tem bảo hànhĐánh dấu thời điểm bán, hạn bảo hành, chống tháo mởKhông. Đây là cam kết của người bán, không chứa nội dung bắt buộc của nhãn
Tem niêm phong, tem vỡCho thấy sản phẩm chưa bị mởKhông. Chỉ là dấu hiệu nguyên vẹn
Mã vạch, mã QRGiúp máy đọc, dẫn tới thông tin bổ sungKhông tự nó thay nhãn; phần nội dung nào được phép thể hiện bằng phương thức điện tử cần đối chiếu Nghị định 111/2021/NĐ-CP
Tem giá của cửa hàngGhi giá bán tại điểm bánKhông. Giá không phải nội dung nhãn của người sản xuất
Logo, câu khẩu hiệuNhận diện thương hiệuKhông. Có thể nằm trên nhãn nhưng không phải phần bắt buộc

Một bài tập nhỏ: bóc hết những miếng dán thuộc các dòng trong bảng ra khỏi sản phẩm của bạn trong đầu, phần còn lại có đủ tên hàng, tên và địa chỉ người chịu trách nhiệm, xuất xứ và các nội dung theo nhóm hàng hay không. Nếu không, bạn chưa có nhãn mà mới có trang trí.

Nhãn làm được gì cho chính người làm hàng

Nhãn là lời khai của bạn về sản phẩm. Những gì in trên nhãn được coi là thông tin bạn cung cấp cho người mua. Khi xảy ra khiếu nại, câu hỏi đầu tiên luôn là nhãn đã ghi gì: có ghi hạn dùng không, có ghi cách bảo quản không, có cảnh báo không. Một nhãn rõ ràng bảo vệ người làm hàng nhiều không kém bảo vệ người mua.

Nhãn là điều kiện để đi vào kênh bán lớn hơn. Cửa hàng tiện lợi, siêu thị, sàn thương mại điện tử và đơn vị phân phối thường yêu cầu xem nhãn trước khi nhận hàng. Một cơ sở bán quanh chợ có thể chưa ai hỏi, nhưng ngày muốn gửi hàng vào cửa hàng đặc sản ở tỉnh khác thì nhãn là thứ bị soát đầu tiên.

Nhãn giúp quản lý nội bộ. Ngày sản xuất, số lô in trên nhãn giúp bạn tìm lại mẻ hàng có vấn đề, thu hồi đúng phần cần thu, không phải thu cả kho. Với cơ sở làm theo mẻ nhỏ, đây là công cụ quản lý chất lượng rẻ nhất.

Nhãn giữ chân khách quay lại. Khách ăn ngon muốn mua lại thì phải nhớ được tên sản phẩm và tên cơ sở. Nhãn thiếu tên cơ sở là đánh rơi khách cũ một cách đáng tiếc.

Nhãn hàng hoá và quy định chuyên ngành: hai lớp chồng lên nhau

Nghị định 43/2017/NĐ-CP là lớp quy định chung cho mọi loại hàng hoá. Bên trên lớp đó, nhiều ngành có quy định chuyên ngành hiện hành về ghi nhãn riêng: thực phẩm, mỹ phẩm, thuốc, rượu, thuốc lá, phân bón, thức ăn chăn nuôi, hoá chất, thiết bị điện… Khi hai lớp cùng nói về một nội dung, người làm hàng phải đáp ứng cả hai, và chỗ nào quy định chuyên ngành có yêu cầu cụ thể hơn thì làm theo yêu cầu cụ thể đó.

Với cơ sở nhỏ, cách làm an toàn là đi theo thứ tự: trước hết lập đủ nội dung bắt buộc theo nghị định về nhãn, sau đó hỏi xem nhóm hàng của mình có quy định chuyên ngành nào về nhãn hay không. Câu hỏi này nên đặt cho cơ quan quản lý ngành ở tỉnh, hoặc cho đơn vị đã cấp giấy tờ cho cơ sở như giấy chứng nhận đủ điều kiện, phiếu công bố sản phẩm. Những nhóm hàng như rượu, thuốc lá, thuốc có quy định riêng khá chặt; trang này chỉ nhắc để bạn biết mà hỏi đúng nơi, không hướng dẫn chi tiết.

Một sai lầm hay gặp là lấy nhãn của một sản phẩm cùng loại đang bán trên thị trường làm mẫu rồi chép bố cục. Nhãn của người khác có thể đúng ở thời điểm họ in, có thể đã lỗi thời, cũng có thể sai từ đầu. Tham khảo cách sắp xếp thì được, còn nội dung thì phải tự lập từ văn bản.

Áp khái niệm vào việc làm tem đầu tiên

Trước khi mở phần mềm thiết kế, bạn đi lần lượt các bước sau. Ví dụ giả định dùng cho cả bài: cơ sở Bánh Tráng An Phú, xã An Phú, tỉnh X, bán bánh tráng phơi sương đóng túi 500 gam.

  1. Xác định đơn vị bán nhỏ nhất. Ở ví dụ, đó là túi 500 gam; túi này là bao bì trực tiếp và cần nhãn đầy đủ.
  2. Xác định nhóm hàng của sản phẩm để biết phải ghi thêm những gì ngoài ba nội dung chung. Bánh tráng thuộc nhóm thực phẩm, nên phải đối chiếu phần thực phẩm trong phụ lục của Nghị định 43/2017/NĐ-CP đã được sửa đổi.
  3. Liệt kê đủ nội dung bắt buộc ra giấy, chưa nghĩ tới màu sắc hay bố cục.
  4. Chọn hình thức nhãn: in thẳng lên túi, hay dán decal lên túi trơn. Cả hai đều là nhãn, miễn gắn chắc và đọc được.
  5. Tách riêng những thứ không phải nhãn như logo, khẩu hiệu, mã QR dẫn tới trang bán hàng; chúng được đặt sau khi phần bắt buộc đã có chỗ.
  6. In thử một bản, dán lên túi thật, đưa cho một người không biết gì về sản phẩm đọc và hỏi lại họ năm câu: cái gì, của ai, làm ở đâu, dùng sao, hạn tới khi nào.

Sáu bước này mất chưa tới một buổi nhưng tránh được việc in cả nghìn tem rồi mới phát hiện thiếu dòng địa chỉ. Phần lỗi hay gặp và cách sửa tem đã in sẵn được bàn kỹ ở danh mục lỗi nhãn của trang.

Câu hỏi thường gặp

Chữ in thẳng lên bao bì có được coi là nhãn không?

Có. Khái niệm nhãn hàng hoá trong Nghị định 43/2017/NĐ-CP bao gồm cả chữ, hình in trực tiếp lên hàng hoá hoặc bao bì, không chỉ miếng decal dán. Điều quan trọng là nội dung đủ, đọc được bằng mắt thường và gắn liền với sản phẩm suốt quá trình bán.

Tờ giấy giới thiệu bỏ trong túi hàng có thay được nhãn không?

Thường là không, vì tờ giấy rời dễ thất lạc và không gắn chắc vào sản phẩm. Nó có thể đóng vai tài liệu kèm theo cho phần nội dung còn lại, nhưng những nội dung bắt buộc phải nằm trên nhãn thì vẫn phải nằm trên nhãn. Bạn đối chiếu văn bản gốc cho trường hợp cụ thể của mình.

Nhãn phụ có phải là nhãn dán thêm để bổ sung thông tin khuyến mãi?

Không. Nhãn phụ theo nghị định là nhãn thể hiện nội dung bắt buộc được dịch từ nhãn gốc sang tiếng Việt và bổ sung nội dung bắt buộc còn thiếu, thường dùng cho hàng nhập khẩu. Miếng dán khuyến mãi, giảm giá là thông tin bán hàng, không thuộc khái niệm nhãn phụ.

Hộp quà gồm nhiều sản phẩm thì ghi nhãn ở hộp hay ở từng món?

Nếu từng món có thể tách ra bán hoặc biếu riêng, từng món nên có nhãn đủ nội dung bắt buộc. Hộp ngoài cũng nên có nhãn cho cả bộ. Cách làm an toàn là coi mỗi đơn vị có thể đến tay người dùng cuối như một sản phẩm cần nhãn riêng.

Logo và tên thương hiệu có phải là tên hàng hoá trên nhãn không?

Không hẳn. Tên hàng hoá phải cho người mua biết đó là thứ gì, còn tên thương hiệu chỉ cho biết của ai. Một nhãn chỉ có chữ An Phú thật to mà không nói đó là bánh tráng, nước mắm hay gạo thì đang thiếu tên hàng hoá dù logo rất nổi bật.

Cơ sở chỉ bán cho người quen thì có cần hiểu kỹ những khái niệm này?

Nên hiểu, vì hàng của người quen vẫn có thể được biếu tặng, bán lại, mang đi xa. Khi đã đóng gói sẵn và đưa ra lưu thông, nghĩa vụ ghi nhãn không phụ thuộc người mua là ai. Hiểu khái niệm từ đầu giúp tem in một lần dùng được lâu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138