GanNhan.comGắn Nhãn
Nhãn phải ghi những gì

Nhãn điện tử theo Nghị định 111/2021: phần nào được đưa lên mã QR, phần nào phải in

Nhãn điện tử theo Nghị định 111/2021/NĐ-CP: ý nghĩa, phạm vi nội dung được thể hiện qua mã QR, điều kiện để dùng được và rủi ro khi trang thông tin không ổn định.

Customer in a Can Tho specialty store scanning a jar with a smartphone whose screen is blank, shelf of jars softly blurred behind, side view, evening fluorescent light

Nghị định 111/2021/NĐ-CP, sửa đổi Nghị định 43/2017/NĐ-CP, cho phép một phần nội dung bắt buộc trên nhãn được thể hiện bằng phương thức điện tử, tức người mua dùng thiết bị quét mã để đọc; nhưng nhãn điện tử không thay toàn bộ nhãn in, và những nội dung cốt lõi vẫn phải nằm trên nhãn vật lý. Với cơ sở nhỏ có tem chật chỗ, đây là một lối ra hữu ích, miễn hiểu đúng phạm vi.

Bài này giải thích nhãn điện tử nên hiểu thế nào, nội dung nào nhiều khả năng được đưa lên và nội dung nào nên giữ trên tem, điều kiện để trang thông tin đạt yêu cầu, và những rủi ro mà người làm hàng nhỏ hay vấp. Danh sách chính xác nội dung được thể hiện bằng phương thức điện tử nằm trong điều khoản sửa đổi; bài chỉ nêu nguyên tắc và dặn bạn đối chiếu nguyên văn trước khi bỏ bất kỳ dòng nào khỏi tem in.

Nhãn điện tử nên hiểu thế nào

Trước Nghị định 111/2021/NĐ-CP, mọi nội dung bắt buộc đều phải nằm trên nhãn vật lý hoặc tài liệu kèm theo. Văn bản sửa đổi mở thêm một cách thể hiện: một số nội dung bắt buộc theo tính chất hàng hoá có thể được thể hiện qua phương thức điện tử. Trên thực tế, phương thức phổ biến nhất là in một mã QR trên tem, người mua quét mã để mở trang chứa các nội dung đó.

Điểm cần hiểu cho đúng là nhãn điện tử là một phần của nhãn, mang nội dung bắt buộc, chịu cùng yêu cầu về tính trung thực, chính xác như nhãn in. Nó không phải trang quảng cáo, không phải trang bán hàng, cũng không phải một tài liệu giới thiệu chung chung về cơ sở. Một mã QR dẫn tới trang mạng xã hội của cửa hàng không phải là nhãn điện tử theo nghĩa của nghị định, dù trên đó có đăng thông tin sản phẩm.

Cách nghĩ an toàn là coi nhãn điện tử như một trang giấy nối dài của tem: những gì ghi trên đó phải đúng với chính sản phẩm người mua đang cầm, đọc được bằng tiếng Việt, và không biến mất sau vài tháng.

Nội dung nào thường giữ trên tem, nội dung nào có thể đưa lên

Bảng dưới là định hướng thận trọng, xây từ nguyên tắc chung của nghị định. Danh sách chính xác nội dung được thể hiện qua phương thức điện tử và nội dung buộc phải ở trên nhãn vật lý bạn đối chiếu nguyên văn điều khoản sửa đổi trong Nghị định 111/2021/NĐ-CP và quy định chuyên ngành.

Nội dungĐịnh hướngLý do
Tên hàng hoáGiữ trên temNội dung bắt buộc chung, người mua cần thấy ngay
Tên và địa chỉ người chịu trách nhiệmGiữ trên temNội dung bắt buộc chung, căn cứ truy trách nhiệm
Xuất xứGiữ trên temNội dung bắt buộc chung
Định lượng, ngày sản xuất, hạn sử dụngThận trọng giữ trên temNgười mua cần khi chọn hàng; hạn dùng gắn với từng lô
Cảnh báo an toànThận trọng giữ trên temNgười dùng cần đọc được dù không có điện thoại
Thành phần đầy đủ, hướng dẫn sử dụng chi tiết, thông tin bổ sungCó thể cân nhắc đưa lên nhãn điện tử nếu văn bản cho phépPhần chiếm nhiều diện tích nhất

Nhìn bảng sẽ thấy nhãn điện tử thường giúp giảm phần chữ dài như thành phần và hướng dẫn, không giúp bỏ được các dòng ngắn nhưng quan trọng. Ai hứa với bạn rằng chỉ cần một mã QR là đủ thay nhãn thì nên hỏi lại họ căn cứ.

Điều kiện để nhãn điện tử dùng được thật

Truy cập được bằng thiết bị phổ thông. Quét bằng camera điện thoại thông thường là mở được, không bắt tải ứng dụng riêng, không bắt đăng nhập, không bắt để lại số điện thoại. Mỗi bước chặn thêm là một phần người mua không đọc được nội dung bắt buộc.

Đúng với sản phẩm người mua đang cầm. Trang phải nói về đúng sản phẩm, đúng quy cách. Nếu có nhiều hương vị, nhiều cỡ, mỗi loại cần trang riêng hoặc trang phải chỉ rõ thông tin của từng loại. Một trang chung cho cả dòng sản phẩm dễ dẫn tới người mua đọc nhầm thành phần.

Bằng tiếng Việt, đọc được trên màn hình nhỏ. Nguyên tắc tiếng Việt cho nội dung bắt buộc áp cả trên nhãn điện tử. Trang nên hiển thị tốt trên điện thoại, chữ đủ lớn, không cần phóng to.

Ổn định lâu dài. Trang phải còn hoạt động ít nhất trong suốt thời gian sản phẩm có thể còn lưu hành, tức tới hết hạn sử dụng của lô cuối cùng, và nên lâu hơn. Tên miền hết hạn, gói lưu trữ ngừng, đường dẫn đổi là những lý do phổ biến khiến nhãn điện tử chết trong khi hàng vẫn còn trên kệ.

Nhất quán với tem in. Những gì trên trang không được mâu thuẫn với tem in. Khi sửa nội dung trang, kiểm xem có làm lệch với hàng đã bán ra hay không.

Lợi ích thật cho cơ sở nhỏ

Lợi ích dễ thấy nhất là diện tích. Một hũ mứt nhỏ, một chai tinh dầu, một gói trà túi lọc không đủ chỗ cho danh sách thành phần dài và hướng dẫn chi tiết. Đưa phần dài lên nhãn điện tử, nếu văn bản cho phép với nhóm hàng của bạn, giúp tem gọn, chữ lớn hơn, những dòng quan trọng nổi bật hơn.

Lợi ích thứ hai là cập nhật. Thông tin như hướng dẫn bảo quản chi tiết, cách dùng theo từng món ăn, lưu ý cho người dị ứng có thể được trình bày đầy đủ hơn, kèm hình minh hoạ, mà không phải in lại tem. Với cơ sở có khách nước ngoài, trang có thể có thêm phần ngoại ngữ, bên cạnh phần tiếng Việt bắt buộc.

Lợi ích thứ ba ít được nhắc: nhãn điện tử buộc cơ sở sắp xếp lại thông tin sản phẩm một cách có hệ thống. Để làm được trang cho từng sản phẩm, bạn phải có danh sách thành phần chuẩn, hướng dẫn chuẩn, quy cách chuẩn. Đó cũng chính là hồ sơ bạn cần khi làm việc với nhà phân phối hay khi có kiểm tra.

Rủi ro hay gặp và cách phòng

Rủi ro lớn nhất là trang chết. Cơ sở nhỏ hay dùng dịch vụ miễn phí hoặc trang do người quen dựng, đến khi người đó không làm nữa hay dịch vụ đổi chính sách thì mọi mã QR đã in đều dẫn vào khoảng trống. Cách phòng là dùng tên miền và nơi lưu trữ do chính cơ sở đứng tên, ghi lại ngày gia hạn, và kiểm định kỳ mọi mã đang lưu hành.

Rủi ro thứ hai là sửa nội dung trang làm lệch với hàng đã bán. Ví dụ giả định: một cơ sở ở xã Phú Mỹ, tỉnh X đổi công thức nước chấm, thêm một thành phần mới và cập nhật trang, trong khi hàng làm theo công thức cũ vẫn còn trên kệ. Người mua hàng cũ quét mã sẽ đọc thành phần của hàng mới. Cách phòng là gắn trang với lô hoặc phiên bản công thức, giữ lại trang cũ cho hàng cũ.

Rủi ro thứ ba là người mua không có điện thoại hoặc không quen quét mã, nhất là người lớn tuổi ở nông thôn. Đây là lý do những nội dung liên quan tới an toàn và lựa chọn hàng nên giữ trên tem in. Còn rủi ro về mã QR bị dán đè để lừa người mua tới trang giả có bài riêng ở danh mục mã vạch và truy xuất của trang.

Ba loại mã QR trên cùng một tem: đừng trộn lẫn

Một tem có thể mang nhiều mã với nhiều việc khác nhau. Nhầm lẫn giữa chúng là nguồn gốc của phần lớn nhãn điện tử không đạt. Bảng dưới phân biệt ba loại hay gặp.

Loại mãDẫn tới đâuCó mang nội dung bắt buộc không
Mã nhãn điện tửTrang riêng cho sản phẩm, chứa phần nội dung bắt buộc được phép thể hiện bằng phương thức điện tửCó, phải đúng, đủ, tiếng Việt, ổn định
Mã truy xuất nguồn gốcThông tin lô hàng, vùng trồng, ngày thu hoạch, các khâu xử lýKhông nhất thiết; là thông tin bổ sung, có thể đi cùng nhãn điện tử
Mã quảng cáo, bán hàngTrang mạng xã hội, cửa hàng online, chương trình khuyến mãiKhông; không thay được nhãn điện tử

Nếu dùng nhiều mã, đặt chúng cách nhau và ghi nhãn chữ cho từng mã, để người mua và người kiểm tra biết mã nào là nhãn điện tử. Cách gọn hơn là chỉ dùng một mã dẫn tới trang sản phẩm, trên trang chia mục rõ ràng: phần nội dung nhãn ở trên cùng, phần truy xuất và phần giới thiệu bên dưới. Cách chọn loại mã và nội dung truy xuất cho nông sản có bài riêng ở danh mục mã vạch, QR của trang.

Triển khai nhãn điện tử cho một sản phẩm

Trình tự sau giả định bạn đã có danh sách nội dung bắt buộc đầy đủ cho sản phẩm.

  1. Đối chiếu điều khoản sửa đổi trong Nghị định 111/2021/NĐ-CP và quy định chuyên ngành để xác định nội dung nào được phép thể hiện qua phương thức điện tử với nhóm hàng của bạn.
  2. Chia danh sách nội dung thành hai phần: phần giữ trên tem và phần đưa lên trang.
  3. Dựng trang thông tin riêng cho sản phẩm, tiếng Việt, hiển thị tốt trên điện thoại, không yêu cầu đăng nhập.
  4. Trên tem, in mã kèm một dòng chữ ngắn cho biết quét mã để xem những nội dung gì.
  5. In thử, quét bằng vài loại điện thoại khác nhau, ở ánh sáng yếu, ở khoảng cách cầm tay.
  6. Lưu bản chụp nội dung trang tại ngày phát hành cùng hồ sơ lô hàng.
  7. Đặt lịch kiểm định kỳ mọi mã đang lưu hành, ít nhất mỗi quý.

Bước thứ sáu thường bị bỏ qua nhưng rất có ích: khi có câu hỏi về nội dung nhãn của một lô cũ, bản chụp cho thấy người mua lúc đó đã đọc được gì.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ in mã QR, không in gì khác có được không?

Không. Nghị định 111/2021/NĐ-CP cho phép thể hiện một phần nội dung bắt buộc theo tính chất hàng hoá bằng phương thức điện tử, không cho phép bỏ toàn bộ nhãn in. Những nội dung cốt lõi vẫn phải có trên nhãn vật lý; danh sách chính xác bạn đối chiếu văn bản.

Mã QR dẫn tới trang mạng xã hội của cửa hàng có được coi là nhãn điện tử không?

Khó được coi là nhãn điện tử, vì trang đó không chuyên chứa nội dung bắt buộc của một sản phẩm cụ thể, có thể đòi đăng nhập, và nội dung thay đổi liên tục. Nhãn điện tử nên là trang riêng cho từng sản phẩm, ổn định, đọc được ngay.

Trang nhãn điện tử phải duy trì trong bao lâu?

Ít nhất trong suốt thời gian sản phẩm còn có thể lưu hành, tức tới hết hạn sử dụng của lô cuối cùng mang mã đó, và nên lâu hơn để phục vụ khiếu nại. Nếu văn bản hoặc quy định chuyên ngành có yêu cầu cụ thể, làm theo yêu cầu đó.

Có cần ghi chữ hướng dẫn cạnh mã QR không?

Nên có. Một dòng ngắn như quét mã để xem thành phần và hướng dẫn sử dụng cho người mua biết đây là nhãn điện tử chứ không phải mã quảng cáo, và biết phần nội dung nào nằm ở đó.

Nhãn điện tử có phải bằng tiếng Việt không?

Có. Nội dung bắt buộc phải bằng tiếng Việt dù thể hiện ở đâu. Trang có thể có thêm ngoại ngữ, nhưng phần tiếng Việt phải đầy đủ và không mâu thuẫn với phần dịch.

Cơ sở nhỏ không có trang web riêng thì làm nhãn điện tử được không?

Được, nhưng cần một nơi lưu trữ ổn định do chính cơ sở kiểm soát. Dùng dịch vụ có thể ngừng bất cứ lúc nào là rủi ro cho mọi mã đã in. Nếu chưa có điều kiện, cách an toàn là giữ đủ nội dung trên tem và tài liệu kèm theo.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138