GanNhan.comGắn Nhãn
Chất liệu tem và cách in

Máy in tem nhiệt cho cơ sở nhỏ: in nhiệt trực tiếp và in qua ruy băng khác gì nhau

Máy in tem nhiệt có hai kiểu: in nhiệt trực tiếp không cần mực và in truyền nhiệt qua ruy băng. Hiểu cơ chế để chọn đúng cho tem hạn dùng, tem cân và tem hàng.

Packing room of a dried fruit workshop in Dak Lak, compact desktop thermal printer releasing a strip of blank stickers, hands holding a pouch beside it, low angle close-up, neutral light

Máy in tem nhiệt in bằng đầu nhiệt chứ không phun mực, và có hai kiểu khác hẳn nhau: in nhiệt trực tiếp làm đen lớp phủ cảm nhiệt trên tem, còn in truyền nhiệt dùng đầu nhiệt làm chảy mực từ cuộn ruy băng lên tem. Kiểu thứ nhất đơn giản, không tốn mực nhưng chữ có thể phai theo thời gian; kiểu thứ hai cần ruy băng nhưng bền hơn và in được lên nhiều loại vật liệu.

Nhiều cơ sở nhỏ mua máy in tem nhiệt vì quen thấy ở quầy siêu thị hay ở chỗ in vận đơn, rồi dùng luôn để in tem hàng có hạn sử dụng cả năm. Vài tháng sau chữ nhạt dần, đôi khi mất hẳn dòng hạn dùng. Bài này giải thích cơ chế để bạn biết tem nhiệt dùng tốt cho việc gì, không hợp cho việc gì, và hỏi gì khi mua máy, mua cuộn tem. Bài không giới thiệu hãng máy.

Đầu nhiệt làm gì: cơ chế của hai kiểu in

Máy in tem nhiệt có một thanh đầu in gồm rất nhiều điểm nhỏ xếp thành hàng. Mỗi điểm nóng lên trong tích tắc theo lệnh của máy. Khi cuộn tem chạy qua, các điểm nóng tạo thành hình chữ, mã vạch, hình ảnh đơn sắc. Khác biệt giữa hai kiểu in nằm ở chỗ điểm nóng đó tác động lên cái gì.

Ở kiểu in nhiệt trực tiếp, mặt tem có một lớp phủ hoá chất đổi màu khi gặp nhiệt, giống tờ hoá đơn siêu thị. Đầu nhiệt chạm vào đâu, chỗ đó chuyển sang màu đen. Không có mực, không có ruy băng, máy gọn và thao tác đơn giản. Nhưng chính vì mặt tem đổi màu khi gặp nhiệt, nó cũng có thể đổi màu hoặc phai khi gặp nắng, nhiệt độ cao, ma sát, dầu, cồn hay một số loại nhựa mềm.

Ở kiểu in truyền nhiệt, giữa đầu nhiệt và tem có một cuộn ruy băng phủ mực. Đầu nhiệt làm chảy mực trên ruy băng, mực bám sang mặt tem. Mặt tem không cần lớp cảm nhiệt, nên có thể là giấy thường, giấy có phủ, hay màng nhựa. Chữ in ra nằm trên mặt tem như mực in, độ bền phụ thuộc loại ruy băng và loại tem đi kèm.

Phần lớn máy in tem nhiệt để bàn loại nhỏ chỉ in nhiệt trực tiếp. Máy in được cả hai kiểu có chỗ lắp ruy băng; khi tháo ruy băng ra, máy chạy chế độ nhiệt trực tiếp. Khi mua, hỏi rõ máy có hỗ trợ ruy băng hay không, vì đây là khác biệt lớn nhất quyết định bạn dùng máy cho việc gì.

In nhiệt trực tiếp và in truyền nhiệt: dùng cho việc gì

Bảng so sánh theo đặc điểm chung; độ bền cụ thể của từng loại cuộn tem và ruy băng bạn hỏi người bán và thử thực tế.

Tiêu chíIn nhiệt trực tiếpIn truyền nhiệt (có ruy băng)
Vật tư tiêu haoChỉ cuộn tem cảm nhiệtCuộn tem và cuộn ruy băng phải hợp nhau
Độ bền chữCó thể phai dần, nhạy với nắng, nhiệt, ma sát, dầu, cồnBền hơn; loại ruy băng chịu chà, chịu hoá chất cho tem bền nhất
Vật liệu temChỉ giấy hoặc màng có lớp cảm nhiệtGiấy, giấy có phủ, màng nhựa tuỳ ruy băng
Hợp vớiTem vận đơn, tem cân ký bán trong ngày, tem nội bộ ngắn hạn, tem bán nhanhTem hàng nằm kệ lâu, tem cho hàng lạnh, hàng dính dầu, tem cần đọc rõ tới hết hạn sử dụng
Thao tácĐơn giản nhất, ít bước lắp đặtPhải lắp ruy băng đúng chiều, chọn ruy băng hợp vật liệu tem

Đọc cột "hợp với" là đủ để tránh lỗi phổ biến nhất: dùng tem nhiệt trực tiếp loại thường cho dòng hạn sử dụng của hàng có hạn dài. Nếu muốn tiếp tục dùng nhiệt trực tiếp cho hàng hạn dài, ít nhất phải chọn loại cuộn tem có lớp phủ bảo vệ mặt và thử để qua thời gian thật.

Những thứ làm tem in nhiệt trực tiếp phai nhanh

Nắng và đèn mạnh. Tem nằm ở sạp ngoài trời, gần cửa kính có nắng, hoặc dưới đèn trưng bày nóng sẽ ngả màu nền và nhạt chữ nhanh hơn tem cất trong thùng.

Nhiệt độ cao. Để hàng trong xe ô tô ngoài nắng, gần bếp, gần máy sấy, nền tem cảm nhiệt có thể sẫm lại, làm chữ khó đọc vì mất tương phản.

Ma sát. Túi hàng cọ vào nhau khi vận chuyển, tay khách miết nhiều lần lên mặt tem làm vệt mờ. Loại có lớp phủ bảo vệ chịu được tốt hơn.

Dầu, cồn, chất tẩy. Tay dính dầu, nước rửa tay có cồn, khăn lau có chất tẩy chạm vào là chữ có thể nhoè hoặc mất. Đây là lý do tem nhiệt trực tiếp không hợp với chai nước chấm hay chai dung dịch tẩy rửa.

Một số loại nhựa mềm và màng bọc. Có loại màng nhựa mềm chứa chất hoá dẻo, khi tiếp xúc lâu với mặt tem cảm nhiệt có thể làm chữ mờ đi. Nếu bạn dán tem nhiệt lên túi mềm rồi xếp chồng, hãy theo dõi tem sau vài tuần.

Hỏi gì khi mua máy và vật tư

Đem theo danh sách câu hỏi này khi đi mua để không bị dẫn theo tính năng không cần:

  • Máy in nhiệt trực tiếp hay có hỗ trợ ruy băng? Khổ tem rộng nhất máy in được là bao nhiêu, có hợp với kích thước tem bạn định dùng?
  • Máy nhận cuộn tem có đường kính lõi và đường kính cuộn tối đa bao nhiêu? Cuộn tem mua ở nơi khác có lắp vừa không?
  • Độ phân giải đầu in là bao nhiêu? Tem nhỏ, chữ nhỏ như phần thành phần cần độ phân giải cao hơn để nét chữ không bị răng cưa.
  • Máy có cảm biến nhận khe hở giữa các tem để in đúng vị trí không, và phải căn chỉnh thế nào khi đổi loại tem?
  • Máy kết nối với máy tính hay điện thoại bằng cách nào, phần mềm thiết kế tem đi kèm có in được tiếng Việt có dấu đúng không?
  • Với ruy băng: loại nào hợp với tem giấy, loại nào hợp với tem nhựa, chiều mặt mực quay vào trong hay ra ngoài?

Đừng mua máy chỉ vì nó in được mã vạch hay kết nối không dây nếu việc chính của bạn là in dòng hạn sử dụng lên tem hàng. Chọn theo độ bền tem cần có trước, tính năng sau.

Thiết lập lần đầu cho tem hàng

Khi máy đã về, làm theo thứ tự dưới đây trước khi in số lượng:

  1. Lắp cuộn tem đúng chiều theo hình hướng dẫn trong máy; mặt in quay về phía đầu nhiệt.
  2. Nếu dùng ruy băng, lắp ruy băng sao cho mặt mực tiếp xúc với mặt tem. Lắp ngược sẽ không ra chữ hoặc mực dính lên đầu in.
  3. Chạy chức năng căn khe hở hoặc nhận diện tem của máy để máy biết mỗi tem dài bao nhiêu.
  4. Trong phần mềm, tạo tem đúng kích thước thật, chọn phông chữ tiếng Việt hiển thị đủ dấu, in thử một tem.
  5. Điều chỉnh độ đậm in: quá nhạt thì chữ mảnh, khó đọc; quá đậm thì chữ loang nét và đầu in mòn nhanh hơn.
  6. Dán tem thử lên sản phẩm thật, để qua các điều kiện thật (tủ lạnh, nắng, cọ xát) ít nhất vài ngày trước khi in cả lô.

Vệ sinh đầu in theo hướng dẫn của máy định kỳ. Bụi và keo bám trên đầu in làm xuất hiện vệt trắng dọc tem, có thể cắt ngang dòng hạn sử dụng hay mã vạch mà người dán không để ý.

Cách phối hợp tem nhiệt với tem in sẵn

Cách làm hiệu quả với nhiều cơ sở nhỏ là không bắt máy in tem nhiệt gánh hết. Phần cố định như tên hàng, hình ảnh, thành phần, tên và địa chỉ cơ sở được đặt in sẵn trên tem màu bền. Máy in tem nhiệt chỉ in phần thay đổi theo lô: ngày sản xuất, hạn sử dụng, số lô, khối lượng tịnh với hàng cân ký.

Phần thay đổi này có thể in trực tiếp lên một ô trống của tem in sẵn nếu máy và tem cho phép, hoặc in lên một tem nhỏ riêng rồi dán vào ô dành sẵn. Cách thứ hai đơn giản hơn nhưng tạo thêm một con tem có thể bị bóc; vì vậy nên dùng keo vĩnh viễn và dán ở vị trí đã chỉ dẫn trên tem chính. Về chuyện nội dung bắt buộc được ghi ở vị trí nào, bạn đối chiếu Nghị định 43/2017/NĐ-CP và Nghị định 111/2021/NĐ-CP.

Với hàng hạn dài, phần tem nhỏ này chính là phần dễ phai nhất nếu dùng nhiệt trực tiếp loại thường. Đây là nơi đáng đầu tư ruy băng hoặc cuộn tem có lớp phủ bảo vệ, vì mất dòng hạn sử dụng thì cả món hàng mất giá trị trên kệ.

Khi nào tem nhiệt là lựa chọn đúng cho cơ sở nhỏ

Máy in tem nhiệt phát huy giá trị nhất ở những việc cần in nhanh, in theo từng món, nội dung đổi liên tục. Một cơ sở bán đồ khô theo ký là ví dụ rõ: mỗi túi cân ra một khối lượng khác nhau, cần một con tem ghi khối lượng tịnh và ngày đóng gói riêng. In bằng máy in văn phòng trên tờ A4 thì phải gom đủ cả tờ mới in, còn máy in tem nhiệt in từng con ngay khi cân xong.

Việc thứ hai là tem cho hàng làm theo mẻ nhỏ trong ngày, như bánh, đồ ăn chế biến sẵn bán trong vài ngày. Tem nhiệt trực tiếp loại thường đủ bền cho vòng đời ngắn này, và việc in ngày sản xuất, hạn dùng theo từng mẻ trở nên đơn giản.

Việc thứ ba là tem nội bộ: đánh dấu nguyên liệu nhập kho, thùng bán thành phẩm, kệ hàng, số lô trước khi đóng gói. Những tem này không ra tới tay khách nên yêu cầu về độ bền và hình thức thấp hơn, nhưng giúp cơ sở truy được lô khi có vấn đề.

Ngược lại, nếu sản phẩm của bạn có tem nhiều màu, hạn sử dụng tính bằng năm và số lượng mỗi mẫu đều đặn, máy in tem nhiệt không nên là công cụ in tem chính. Lúc đó đặt in sẵn ở nhà in cho phần cố định, máy nhiệt chỉ làm phần thay đổi, như đã nói ở mục trên. Chọn đúng vai cho máy giúp bạn khỏi mua máy đắt hơn cần thiết, cũng khỏi thất vọng vì tem phai.

Câu hỏi thường gặp

Tem in nhiệt trực tiếp giữ được chữ bao lâu?

Không có con số chung, vì phụ thuộc loại cuộn tem và điều kiện bảo quản. Loại có lớp phủ bảo vệ bền hơn loại thường. Cách chắc nhất là dán tem thử lên sản phẩm, để ở điều kiện thật và kiểm tra định kỳ cho tới hết hạn sử dụng dài nhất của hàng.

Có cách nào kiểm tra nhanh một cuộn tem là cảm nhiệt hay không?

Lấy móng tay miết nhanh và mạnh lên mặt tem; tem cảm nhiệt thường để lại vệt sẫm do nhiệt ma sát. Tem không cảm nhiệt thì không đổi màu. Đây là cách thử thô, vẫn nên hỏi người bán loại tem cụ thể.

Máy in tem nhiệt có in màu được không?

Máy in tem nhiệt thông dụng in đơn sắc. Với ruy băng màu, máy truyền nhiệt in được một màu khác đen, nhưng vẫn là một màu mỗi lần. Tem nhiều màu thường được đặt in sẵn ở nhà in, rồi dùng máy nhiệt in thêm phần chữ thay đổi.

Dùng máy in vận đơn để in tem hàng có được không?

Về kỹ thuật thường được nếu kích thước tem hợp máy. Điều cần lưu ý là cuộn tem vận đơn thường là loại nhiệt trực tiếp làm cho tem dùng ngắn hạn. Nếu in tem hàng nằm kệ lâu, đổi sang cuộn tem phù hợp và thử độ bền.

Đầu in bị vệt trắng có ảnh hưởng gì?

Vệt trắng dọc tem có thể cắt mất một phần chữ hoặc mã vạch, khiến hạn sử dụng khó đọc và máy quét không đọc được mã. Kiểm tra mỗi đầu ca bằng một tem thử, vệ sinh đầu in theo hướng dẫn; nếu vệt vẫn còn, đầu in có thể đã hỏng điểm và cần thay.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138