In tem nhãn tại nhà bằng máy in văn phòng hợp nhất khi bạn cần số lượng ít, thông tin còn thay đổi, hoặc đang thử sản phẩm mới; nó ít hợp khi tem phải chịu nước, chịu dầu lâu ngày hay khi số lượng đã đều đặn. Điều kiện để làm tốt là chọn tờ decal đúng với loại máy, căn lề bằng một bản in thử trên giấy thường, và chấp nhận rằng mực văn phòng có giới hạn về độ bền.
Bài này đi qua phân biệt máy in phun và máy in laser trong việc in tem, cách chọn tờ decal khổ A4, mẹo căn lề để tem không lệch khỏi đường cắt sẵn, và các dấu hiệu cho thấy đã đến lúc chuyển sang nhà in. Bài không giới thiệu hãng máy hay hãng giấy; khi mua, bạn đọc kỹ dòng ghi loại máy dùng được trên bao bì giấy.
Máy in phun và máy in laser khi in tem
Hai loại máy in văn phòng phổ biến xử lý mực theo cách khác nhau, nên hợp với loại decal khác nhau. Đặt cạnh nhau để chọn:
| Tiêu chí | Máy in phun | Máy in laser |
|---|---|---|
| Cách đưa mực lên giấy | Phun giọt mực lỏng, mực thấm hoặc bám vào lớp phủ của tờ decal | Dùng bột mực, nung chảy bằng nhiệt để bám lên mặt giấy |
| Màu sắc, hình ảnh | Thường cho màu và ảnh đẹp hơn ở máy phổ thông | Chữ sắc nét; nhiều máy phổ thông chỉ in đen trắng |
| Độ bền với nước | Phụ thuộc nhiều vào loại mực và tờ decal; mực gốc nước dễ lem nếu tờ decal không có lớp phủ hợp | Bột mực đã nung thường ít lem nước hơn, nhưng có thể tróc khi bị cào mạnh |
| Tờ decal dùng được | Loại ghi dùng cho máy in phun | Loại ghi dùng cho máy in laser, chịu được nhiệt của bộ phận sấy |
| Rủi ro hay gặp | Mực chưa khô bị quệt nhoè; tờ decal nhựa không hợp làm mực đọng thành giọt | Tờ decal không chịu nhiệt bị cong, keo chảy dính vào trong máy |
Điểm quan trọng nhất là cột cuối: đừng đưa tờ decal nhựa hay decal trong không ghi rõ dùng cho laser vào máy laser. Nhiệt của bộ phận sấy có thể làm cong tờ, làm keo chảy ra mép và dính vào bên trong máy, sửa tốn công hơn nhiều so với một xấp giấy.
Chọn tờ decal khổ A4 để in tại nhà
Đọc dòng loại máy trên bao bì. Tờ decal cho máy in phun có lớp phủ giữ mực; đưa vào máy laser có thể không bám bột mực hoặc không chịu nhiệt. Ngược lại, tờ decal cho laser in bằng máy phun dễ bị mực đọng, lâu khô. Mua đúng loại máy bạn đang có.
Chọn tờ có đường cắt sẵn hay tờ trơn. Tờ có đường cắt sẵn thành tem tròn, tem chữ nhật giúp khỏi cắt tay, nhưng bạn phải thiết kế đúng kích thước và vị trí từng ô. Tờ trơn linh hoạt hơn, đổi kích thước thoải mái, nhưng phải cắt bằng dao, kéo hoặc bàn cắt.
Mặt giấy, mặt nhựa, mặt trong. Tờ decal giấy dễ in nhất, hợp với hàng khô. Tờ decal nhựa cho máy in phun có loại chịu nước sau khi mực khô, hợp với chai lọ. Tờ decal trong in tại nhà khó đọc hơn vì máy văn phòng không in được màu trắng lót bên dưới.
Mua ít trước, thử rồi mới mua nhiều. Mỗi dòng máy hút giấy, phun mực, sấy nhiệt một kiểu. Một xấp nhỏ đủ để in thử, dán thử, chà thử trước khi mua cả thùng.
Căn lề để tem in trúng ô cắt sẵn
Lệch vài milimét là chữ chạy ra mép tem hoặc bị cắt mất. Quy trình căn lề dưới đây làm một lần cho mỗi máy và mỗi loại tờ:
- Trong phần mềm thiết kế, đặt khổ giấy đúng kích thước tờ decal, đặt lề và kích thước ô theo thông số ghi trên bao bì tờ decal, không ước lượng.
- Vẽ khung viền mảnh đúng bằng mỗi ô tem, in thử lên một tờ giấy thường cùng khổ.
- Đặt tờ giấy thường vừa in chồng lên một tờ decal, soi trước ánh đèn hoặc cửa sổ để xem khung in có trùng đường cắt không.
- Nếu lệch đều về một phía, chỉnh lề trong phần mềm theo đúng số milimét lệch. Nếu càng xuống dưới càng lệch, máy kéo giấy không thẳng; kiểm tra thanh gạt chỉnh khổ giấy ở khay.
- In thử lần nữa trên giấy thường cho tới khi trùng, rồi mới in lên tờ decal thật.
- Lưu lại tệp mẫu đã căn và ghi chú tên máy, loại tờ decal. Đổi máy hay đổi loại tờ phải căn lại từ đầu.
Khi thiết kế, chừa vùng an toàn bên trong mép tem cho chữ, không đặt chữ sát mép. Máy in văn phòng luôn có sai lệch nhỏ giữa các tờ, vùng an toàn giúp chữ không bị cắt dù lệch chút ít. Cách đặt vùng an toàn chi tiết có ở danh mục tự thiết kế tem nhãn.
Để mực khô và tem bền hơn sau khi in
Sai lầm phổ biến nhất khi in tem bằng máy in phun là bóc dán ngay. Mực vừa ra khỏi máy vẫn còn ướt ở lớp phủ, ngón tay quệt nhẹ là nhoè. Nên để các tờ đã in nằm riêng từng tờ, không chồng lên nhau, ít nhất vài chục phút, lâu hơn nếu trời ẩm hoặc in màu đậm phủ kín. Với tờ decal nhựa cho máy in phun, thời gian khô thường lâu hơn tờ giấy.
Chọn chế độ in phù hợp trong phần cài đặt máy. Nhiều máy cho chọn loại giấy, chọn đúng loại tờ nhãn hoặc giấy ảnh thì máy điều chỉnh lượng mực; để chế độ giấy thường khi in lên tờ decal có thể làm mực quá nhiều, lâu khô và lem.
Nếu tem cần chịu ẩm, có thể phủ thêm một lớp màng trong dạng tờ dán đè lên toàn bộ tờ đã in trước khi cắt. Lớp này giúp chống nước và chống trầy, đổi lại tem dày hơn và khó dán lên chai nhỏ. Với hàng tủ mát, hàng dính dầu, bạn đọc thêm hai bài riêng trong danh mục về tem cho hàng lạnh và tem chịu dầu.
Cất tờ decal chưa in trong túi kín, nằm phẳng, tránh ẩm. Tờ hút ẩm sẽ cong, khi vào máy dễ kẹt và dễ in lệch.
Cắt tem bằng tay cho gọn
Với tờ trơn, khâu cắt chiếm nhiều thời gian nhất. Tem chữ nhật cắt nhanh và đều nhất bằng bàn cắt giấy có thước chặn: căn một lần, cắt cả dãy. Với tem tròn hoặc bo góc, có dụng cụ bấm lỗ tạo hình theo kích thước cố định, hoặc dao cắt tròn có tâm xoay; kéo tay khó cho đường cong đều.
Khi thiết kế cho tờ trơn, đặt các tem sát nhau theo lưới thẳng hàng, có vạch cắt mảnh ở mép tờ để căn dao. Một đường cắt dọc tờ sẽ tách được cả cột tem; thiết kế lộn xộn thì mỗi tem cần bốn đường cắt riêng.
Nếu tem có viền màu, nên cho màu nền tràn ra ngoài đường cắt một chút. Cắt tay khó trúng tuyệt đối, viền trắng mỏng lệch một bên trông rất rõ, còn nền tràn thì lệch một chút vẫn đều màu. Với tem có nền trắng, vấn đề này nhẹ hơn nhiều.
Sau khi cắt, giữ tem trên đế, xếp theo từng loại hương vị hay từng sản phẩm vào phong bì hoặc hộp có ghi tên bên ngoài, để người đóng gói không dán nhầm.
Dấu hiệu nên chuyển sang nhà in hoặc máy in tem chuyên dụng
In tại nhà là bước khởi đầu tốt, không phải đích đến. Đây là những dấu hiệu cho thấy đã tới lúc đổi cách làm:
- Số tem mỗi tuần đã đủ nhiều tới mức khâu in và cắt chiếm phần lớn thời gian đóng gói.
- Thông tin trên tem đã ổn định qua nhiều lô, không còn sửa công thức hay sửa chữ thường xuyên.
- Khách phản ánh tem nhoè, tem bong, hoặc ảnh khách chụp sản phẩm cho thấy tem đã hỏng trước hạn sử dụng.
- Bạn cần tem dạng cuộn để dán nhanh hơn hoặc để dùng với máy dán tem.
- Bạn cần in thêm thông tin thay đổi theo lô như ngày sản xuất, số lô với số lượng lớn; máy in tem nhiệt hoặc cách in ngày lên tem in sẵn sẽ hợp hơn, có bài riêng trong danh mục.
Có một cách đi giữa: đặt nhà in in phần cố định như tên hàng, hình, thành phần lên tem cuộn bền, còn phần thay đổi như ngày sản xuất, số lô thì in hoặc đóng dấu tại cơ sở. Cách này giữ được sự linh hoạt mà tem vẫn bền.
Bố trí góc in tem tại nhà cho gọn việc
Khi in tem tại nhà thành việc hằng tuần, chỗ đặt máy và cách sắp đồ ảnh hưởng nhiều tới tỉ lệ in hỏng. Máy in nên đặt trên mặt bàn phẳng, chắc, xa bếp và xa chỗ chiết rót, để hơi nước, hơi dầu không bám vào giấy và đầu phun. Tờ decal chưa in để trong hộp kín cạnh máy, lấy ra bao nhiêu in bấy nhiêu, không để cả xấp nằm trên khay giấy qua đêm vì giấy hút ẩm và cong.
Chia mặt bàn thành ba vùng theo thứ tự công việc: vùng in, vùng phơi khô, vùng cắt. Vùng phơi khô là chỗ hay bị bỏ qua; một tấm bìa cứng hay khay phẳng đặt các tờ vừa in nằm riêng từng tờ là đủ. Cắt xong thì chuyển ngay sang hộp đựng theo từng loại sản phẩm, không để tem rời nằm lẫn trên bàn.
Giữ một tệp mẫu chuẩn cho mỗi sản phẩm, đặt tên tệp theo sản phẩm và ngày sửa gần nhất. Khi sửa nội dung tem, lưu thành tệp mới thay vì ghi đè, và in thử một tờ trên giấy thường để soát lại toàn bộ nội dung trước khi in lên decal. Thói quen này giúp tránh chuyện in cả chục tờ decal với thành phần cũ của công thức đã đổi.
Cuối cùng, ghi lại số tờ hỏng mỗi lần in và lý do: kẹt giấy, lệch lề, lem mực, sai nội dung. Sau vài tuần, nhìn danh sách là biết khâu nào cần sửa trước, và cũng biết chi phí thật của việc in tại nhà đã tính cả phần hỏng.
Câu hỏi thường gặp
Máy in phun bình mực ngoài in tem có bền không?
Độ bền phụ thuộc vào loại mực đang nạp và loại tờ decal hơn là kiểu bình mực. Mực gốc nước thông thường dễ lem khi gặp nước; một số mực có khả năng chịu nước tốt hơn. Cách chắc nhất là in một tem, để khô qua đêm, rồi nhỏ nước và chà thử.
In tem tại nhà có đủ để bán hàng không?
Về hình thức in, quy định về nhãn hàng hoá không bắt buộc phải in ở nhà in; điều cần là nội dung đủ và đúng, đọc được bằng mắt thường, gắn ở vị trí dễ thấy theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP và Nghị định 111/2021/NĐ-CP. Tem in tại nhà đạt được điều này nếu bền suốt thời gian bán.
Tờ decal bị kẹt trong máy in thì làm gì?
Tắt máy, mở nắp theo hướng dẫn của máy và kéo tờ ra nhẹ nhàng theo chiều giấy đi. Nếu tem đã bong khỏi đế và dính bên trong, đặc biệt ở máy laser, không cố cạy bằng vật sắc; nên mang tới thợ sửa máy vì keo dính vào trục có thể làm hỏng máy.
In lại phần tem thừa trên tờ đã dùng một nửa được không?
Không nên với máy in laser, vì tờ đã bóc một phần có mép tem có thể bung ra khi qua nhiệt và kẹt máy. Với máy in phun, một số người vẫn in lại được nhưng rủi ro kẹt giấy tăng. Thiết kế số tem mỗi tờ vừa với số lượng mỗi lần đóng gói sẽ đỡ thừa.
Có nên in tem bằng giấy thường rồi dán bằng keo dán giấy không?
Cách này chỉ hợp cho thử nghiệm nội bộ. Keo dán giấy khô cứng, tem dễ bong, mép nhăn và nhìn thiếu chỉn chu; gặp ẩm là tem hỏng ngay. Với hàng bán ra, tờ decal làm cho máy in văn phòng không khó tìm và cho kết quả khác hẳn.
Làm sao in nhiều mẫu tem hương vị khác nhau trên cùng một tờ?
Thiết kế một khung chung rồi tạo các phiên bản đổi phần tên hương vị, màu nhấn và thành phần. Khi in, xếp các phiên bản theo số lượng cần trên một tờ. Ghi rõ tên phiên bản ngay trên đế hoặc phong bì đựng để không dán nhầm thành phần.